Yoğun bir provadan ya da konserden sonra gelen hafif kısıklık olağandır ve dinlenmeyle geçer.
Ciddiye alınması gereken, sebepsiz ve uzun süren kısıklıktır.
Birinci belirti süredir. İki haftayı aşan bir kısıklık, üst solunum yolu enfeksiyonu yoksa değerlendirilmelidir.
İkinci belirti ses alanının daralmasıdır. Daha önce rahat çıkan üst notaların çıkmaması bir işarettir.
Üçüncü belirti çabuk yorulmadır. Kısa bir çalışmadan sonra gelen yorgunluk, tekniğin değil sesin sorununa işaret edebilir.
Günlük alışkanlıklar da etkilidir: yeterli su, uyku ve kuru ortamlardan kaçınmak temel korumadır.
Fısıltı yanlış bir dinlendirme biçimidir; ses tellerini normal konuşmadan daha çok zorlar.
Sahne öncesi ısınma ve sonrası soğuma, uzun vadede ses sağlığını belirleyen iki alışkanlıktır.
Konuşma alışkanlıkları da hesaba katılır. Gün boyu gergin ve yüksek sesle konuşan biri, şan çalışmasına zaten yorgun bir sesle başlar.
Prova ve konser yoğunluğu da planlanır. Arka arkaya gelen sahnelerde ses dinlenme fırsatı bulamaz; program yapılırken aralar önceden ayrılır.
Derslerimizde ses sağlığı, teknik çalışmanın ayrılmaz bir parçası olarak izlenir.