Müzik Kuramı ve Solfej

Makam: Dizi ile Aynı Şey mi?

7 Eylül 2026 2 dk okuma

Makam sık sık bir dizi gibi anlatılır ve bu anlatım eksik kalır.

Dizi, kullanılacak sesleri söyler. Makam ise o seslerin hangi sırayla ve hangi ağırlıkla kullanılacağını belirler.

Birinci unsur karar sesidir; ezginin üzerinde dinlendiği ve sonlandığı ses.

İkinci unsur güçlüdür. Ezginin ikinci bir ağırlık merkezi olarak kullandığı ve cümlelerin sıkça durduğu ses.

Üçüncü unsur seyirdir: ezginin nereden başlayıp hangi yoldan karara ineceği.

Aynı dizi malzemesini paylaşan iki makam, seyirleri farklı olduğu için birbirinden ayrılır. Bu yüzden iki makamı ayırt etmek için dizilerine değil, örnek ezgilerine bakılır.

Dördüncü unsur ara seslerdir. Türk müziği ses sisteminde kullanılan bazı perdeler, batı düzeninin eşit bölünmesine düşmez.

Bu yüzden makam çalışması kâğıt üzerinde değil, örnek eserler üzerinden yürütülür; seyir ancak dağarla öğrenilir.

Geçkiler de seyrin parçasıdır. Bir makamdan diğerine geçiş, yalnız ses değişimi değil, yeni bir ağırlık merkezinin kurulmasıdır.

Usul de makamla birlikte öğrenilir. Bir eserin usulü, seyrin nerede duracağını ve hangi seslerin vurgulanacağını doğrudan etkiler.

Derslerimizde makam çalışması, örnek eserler ve seyir üzerinden yürütülür.

Sık Sorulan Sorular

Makam öğrenmek için hangi çalgı gerekir?

Ara sesleri üretebilen bir çalgı öğrenmeyi kolaylaştırır; kuram çalışması ise sesle de sürdürülebilir.

Kaç makam öğrenmek gerekir?

Az sayıda makamın seyriyle birlikte öğrenilmesi, çok sayıda makamın dizi olarak ezberlenmesinden daha işe yarar.

İlgili Yazılar

← Tüm blog yazıları | Kurs programlarımız